De vraag komt invrijwel ieder digitaliseringstraject terug: kies je voor standaardsoftware,voor maatwerk, of voor een combinatie van beide? Voor bedrijven in supplychain, productie en logistiek is dat geen theoretische discussie. Juist in dezesectoren moeten processen betrouwbaar, schaalbaar en efficiënt zijn, terwijl ertegelijk behoefte is aan flexibiliteit op de punten waar je je echt wiltonderscheiden.
Waar vroeger sprakeleek van van een concrete keuze tussen standaard en maatwerk, is die grensvandaag veel minder zwart-wit. Moderne cloudplatformen, low-code-oplossingen enconfigureerbare apps maken het mogelijk om veel gerichter te kiezen. Niet alleshoeft standaard te zijn, maar ook niet alles hoeft maatwerk te worden.
Met standaardsoftware bedoelen we pakketten die jein de markt aanschaft, tegenwoordig vaak in de vorm van cloudoplossingen. Denkaan ERP-, WMS- of planningssystemen die door veel organisaties worden gebruikt.
De voordelen daarvan zijn duidelijk.Standaardsoftware is meestal goedkoper dan volledig maatwerk, eenvoudiger teonderhouden en gebaseerd op processen die zich in de praktijk al hebbenbewezen. Dat zijn vaak zogeheten best practices. Zeker bij cloudoplossingenword je als klant bovendien grotendeels ontzorgd op het gebied van technischbeheer, updates en continuïteit.
Voor veel processen is dat ook precies wat jewilt. Niet ieder proces binnen je bedrijf hoeft immers onderscheidend te zijn.Zaken als financiële afhandeling, basisregistraties of standaardadministratieve stappen hoeven voor de meeste organisaties geen concurrentievoordeelop te leveren. Dan is het logisch om dicht bij de standaard te blijven engebruik te maken van wat in de markt gebruikelijk is.
Tegelijkertijd kent standaardsoftware grenzen. Zeker in supplychain, productie en logistiek zijn processen op papier vaak vergelijkbaar, maarin de praktijk toch sterk afhankelijk van de operatie, het type klant, deuitzonderingen op de regel en de gewenste snelheid op de werkvloer.
In het verleden werd maatwerk regelmatig afgeraden, maar in depraktijk toch vaak toegepast. Simpelweg omdat organisaties met 100% standaardniet goed uit de voeten konden. Gebruikers moesten zich in allerlei bochtenwringen om met het standaardpakket te kunnen werken. Het gevolg was frustratie,lagere productiviteit en een moeizame invoering.
Juist gebruikersacceptatie is hier een cruciale factor. Software kanop papier uitstekend zijn, maar als medewerkers er niet efficiënt mee kunnenwerken, ontstaat weerstand. En lage acceptatie maakt een implementatie nietalleen moeilijker, maar verlaagt ook de kans dat de beoogde voordelen echtworden gerealiseerd.
Daar waar je als bedrijf echt het verschil maakt ten opzichte van deconcurrentie, wordt maatwerk een serieuze optie. Denk aan specifiekeplanningslogica, unieke klantafspraken, afwijkende productieprocessen, slimmeuitzonderingsafhandeling of een bijzondere werkwijze in logistieke operatie enservice.
Juist op zulke punten wil je niet altijd gedwongen worden in hetkeurslijf van een standaardpakket. Als een proces direct raakt aan jeonderscheidend vermogen, kan maatwerk helpen om dat voordeel vast te houden ofzelfs te versterken.
Tegelijkertijd geldt een belangrijk principe: keep the core clean.Die term wordt vaak gebruikt om aan te geven dat je de kern van aangeschaftestandaardsystemen zoveel mogelijk intact laat. En daar is een goede reden voor.Maatwerk in de kern van een standaardpakket is vaak duur, specialistisch enlastig te onderhouden. Het kan upgrades bemoeilijken, afhankelijkheid vanspecifieke kennis vergroten en het beheer complexer maken.
De kunst is dus niet om maatwerk koste wat kost te vermijden, maarom het slim te positioneren. Houd de basis stabiel waar dat kan, en voegflexibiliteit toe waar dat echt waarde oplevert.
Juist daar is veel veranderd. Waar vroeger maatwerk en standaardtwee bijna gescheiden werelden waren, bieden moderne platformen steeds meertussenvormen.
SAP biedt bijvoorbeeld steeds vaker specifieke apps voor bepaaldewerkzaamheden. Medewerkers hoeven dan niet meer met complexe standaardschermente werken, maar krijgen een gerichte app voor één taak, zoals het inboeken vangoederen of het aanmaken of aanpassen van een order. Daarmee blijft de kern vanhet systeem grotendeels standaard, terwijl de gebruikerservaring sterkverbetert.
Ook Microsoft Dynamics 365 Finance & Operations en SAP omarmensteeds meer vormen van customizing. Gebruikers en organisaties kunnen schermenaanpassen, rapportages ontwikkelen en met tools zoals Power Apps en Power BIzelf aanvullende functionaliteit creëren. Door juist de gebruikersinterface tecustomizen, komen standaardoplossingen al veel meer tegemoet aan de behoefteaan optimaal gebruiksgemak.
Dat is vooral relevant voor sectoren waarin medewerkers snel moetenkunnen handelen, op de werkvloer, in het magazijn of onderweg. Een intuïtieveschermindeling of taakgerichte app kan dan het verschil maken tussen weerstanden acceptatie.
Die groeiende flexibiliteit betekent niet dat alles zomaar moetkunnen. Juist wanneer gebruikers zelf schermen, apps of rapportages kunnenaanpassen, is governance nodig. Zonder duidelijke kaders wordt het al snelonbeheerbaar.
Of, zoals UC Group consultant Ludi Cosman het treffend verwoordt: alleskan, maar niet alles hoeft.
Dat vraagt om afspraken over wie wat mag aanpassen, hoe wijzigingenworden beoordeeld en wanneer iets lokaal handig is maar organisatiebreed juistextra complexiteit toevoegt. Het doel blijft tenslotte niet om zoveel mogelijkvariatie te creëren, maar om de operatie beter te ondersteunen.
Een interessante route is om maatwerk niet ín het standaardpakket tebouwen, maar ernaast. Via erkende en ondersteunde API’s kan externe softwareworden gekoppeld aan het standaardpakket. Verschillende low-codeplatformenspecialiseren zich hierin.
Dat biedt meerdere voordelen. Je behoudt de stabiliteit van hetstandaardsysteem, terwijl je toch specifieke processen of gebruikerswensen kuntondersteunen met maatwerk. Ook kan dat de overgang naar nieuwe software minderschokkend maken. Niet alles hoeft ineens anders te voelen of anders te werken.Bekende termen, logica en schermopbouw kunnen behouden blijven, wat deacceptatie vergroot en de invoeringssnelheid verhoogt.
Bovendien maakt deze aanpak het eenvoudiger om oplossingenbeschikbaar te maken op verschillende devices. Dat is relevant in logistiek enproductie, waar medewerkers lang niet altijd achter een traditioneelbureauscherm werken.
Het idee om standaard en maatwerk te combineren is overigens niethelemaal nieuw. Projectmanager Rob Opheij van de UC Group merkt op dat er ineen ver verleden al onderscheid werd gemaakt tussen de database en de frontendvan systemen. Dat bood toen de eerste mogelijkheden om in ieder geval enigszinste customizen.
Wat nu verandert, is de toegankelijkheid. Waar aanpassingen vroegerspecialistisch, duur en moeilijk onderhoudbaar waren, worden ze steedslaagdrempeliger. In de toekomst — en deels nu al — kan ook vibe codinghierin een rol gaan spelen. Gebruikers zouden dan door simpelweg te beschrijvenwat ze nodig hebben, zelf schermen, interfaces of procesondersteuning kunnenlaten aanpassen aan hun manier van werken.
Daarnaast dienen zich alweer nieuwe vormen aan. We zijn inmiddelsbeland in de wereld van AI-agents: door AI gegenereerde softwareprogramma’s dieals digitale assistenten of ‘robotjes’ steeds meer automatiseringswerk kunnenovernemen. Daarbij blijft vaak een database of een core-systeem de stabielebasis, maar het is goed voorstelbaar dat een deel van de interactie enproceslogica zich steeds meer daaromheen organiseert.
Ook aan de kant van softwareleveranciers verandert er veel.Ontwikkelaars van standaardprogrammatuur kunnen vandaag al samen met klanten onthe spot prototypen en in korte tijd werkende programmatuur opleveren. Daarmeevervaagt de klassieke grens tussen standaardsoftware en maatwerk verder: nietalles hoeft vooraf vast te liggen in een groot pakket, en niet iedereaanpassing hoeft meer langdurig of complex te zijn.
Dat maakt maatwerk niet alleen sneller en toegankelijker, maar ookdichter bij de eindgebruiker georganiseerd. Zeker in omgevingen waar snelheid,eenvoud en praktische bruikbaarheid belangrijk zijn, is dat een interessanteontwikkeling.
Tegelijkertijd blijft technologie maar één kant van het verhaal.Uiteindelijk gaat succesvolle software niet alleen over functionaliteit, maarook over verandermanagement. In IT projecten geldt: mensen willen welverandering, maar niet veranderen.
Dat is herkenbaar in vrijwel iedere implementatie. Hoe goed eenoplossing technisch ook is, succes hangt met name af van de mate waarinmedewerkers zich erin herkennen, ermee uit de voeten kunnen en begrijpen waaromvoor een bepaalde inrichting is gekozen.
De keuze tussen maatwerk en standaardsoftware is vandaag de dag veelminder zwart-wit dan vroeger. Standaardsoftware heeft duidelijke voordelen:lagere kosten, eenvoudiger onderhoud, bewezen processen en ontzorging, zeker inde cloud. Maatwerk heeft óók duidelijke voordelen: meer aansluiting oponderscheidende processen, hogere gebruikersacceptatie en ondersteuning vanspecifieke operationele behoeften.
Voor bedrijven in supply chain, productie en logistiek ligt deoplossing daarom vaak niet in een absolute keuze, maar in het vinden van dejuiste balans. Houd de kern schoon waar dat verstandig is. Gebruik de standaardwaar processen niet onderscheidend hoeven te zijn. En voeg flexibiliteit ofmaatwerk toe op de punten waar gebruikersgemak, snelheid ofconcurrentievoordeel daarom vragen.
Wie die balans goed vindt, vergroot niet alleen de kans op eensuccesvolle implementatie, maar ook op blijvende acceptatie en betereprestaties in de dagelijkse operatie.
UC Group kan organisaties helpen bij het vinden van die juistebalans. Met kennis van de business in supply chain, productie en logistiek enmet ervaring in de selectie en implementatie van IT-oplossingen, helpt UC Groupom technologie te laten aansluiten op wat de organisatie echt nodig heeft: nietmeer, maar zeker ook niet minder.
UC Group works everywhere, our partners live across the Benelux. Our meeting point is in Rotterdam. Come and have a coffee and get to know us!
